2000 yılından 2026 yılı başına kadar olan süreci kapsayan finansal veriler, küresel ve yerel yatırım araçlarının birbirlerine karşı performanslarını “nominal” ve “reel” getiri farklarıyla ortaya koymaktadır. Bu analizde, Dow Jones (ABD Borsası), BIST 30 (Türkiye Borsası) ve Altın (Ons) arasındaki ilişki, para birimi etkileri arındırılarak incelenmiştir.
1. Küresel Perspektif: Dow Jones ($) ve Altın ($)
ABD Doları bazlı bu karşılaştırmada, her iki varlık da aynı para birimi üzerinden işlem gördüğü için doğrudan bir kıyaslama yapmak mümkündür.
- Altın’ın Dominansı: 2000 yılında 100 baz puan üzerinden başlayan yarışta Altın, 2026 yılına gelindiğinde yaklaşık 20 kat ($100 \rightarrow 2000$) artış göstermiştir.
- Dow Jones Performansı: Aynı dönemde Dow Jones endeksi yaklaşık 4.5 kat ($100 \rightarrow 450$) bir büyüme sergilemiştir.
- Sonuç: Dolar bazında Altın, Amerikan borsasını yaklaşık 4 kereden fazla geride bırakarak son çeyrek asrın en güçlü değer koruma aracı olmuştur.
2. Yerel Perspektif: BIST 30 (₺) ve Altın ($)
Türkiye piyasası analiz edildiğinde, para birimi farkından kaynaklanan “nominal illüzyon” ön plana çıkmaktadır. BIST 30 endeksi Türk Lirası üzerinden, Altın ise Dolar üzerinden fiyatlanmaktadır.
- Görünürdeki Yükseliş: BIST 30 endeksi 2000-2026 yılları arasında nominal olarak yaklaşık 90 kat ($100 \rightarrow 9000$) artmış görünmektedir.
- Döviz ve Enflasyon Etkisi: Aynı dönemde Dolar/TL kuru yaklaşık 0.60 seviyelerinden 44 seviyelerine gelerek yaklaşık 73 kat artış göstermiştir.
- Reel Değerleme: BIST 30’un TL bazındaki 90 katlık artışı, dolar kurundaki 73 katlık artışa oranlandığında; BIST 30’un dolar bazındaki reel artışının sadece 1.23 kat civarında kaldığını görüyoruz.
3. Yatırım Araçlarının Karşılaştırmalı Getiri Tablosu
Aşağıdaki tablo, varlıkların 25 yıllık süreçteki ham grafik artışlarını ve dolar bazlı reel getirilerini özetlemektedir:
| Yatırım Aracı | İşlem Birimi | Grafik Artışı (Baz 100) | Dolar Bazlı Reel Getiri |
| Altın (Ons) | ABD Doları | 20 Kat | 20 Kat |
| Dow Jones | ABD Doları | 4.5 Kat | 4.5 Kat |
| BIST 30 | Türk Lirası | 90 Kat | ~1.23 Kat |
4. Genel Sonuç
Yapılan analiz, yerel para birimi cinsinden (TL) takip edilen varlıkların dikey yükselişlerinin büyük oranda satın alma gücü kaybını ve kur artışını yansıttığını kanıtlamaktadır.
- Altın, hem küresel borsalara hem de yerel endekslere karşı en yüksek reel getiriyi sağlamıştır.
- BIST 30, nominal olarak en yüksek artışı (90 kat) göstermesine rağmen, dolar bazına indirgendiğinde en düşük reel getiriyi sunan araç olmuştur.
- Yatırımcı Perspektifi: Sadece rakamsal artışlara odaklanmak yerine, varlıkların döviz veya altın karşısındaki reel değeri, yatırımın gerçek başarısını belirleyen temel kriterdir.
salih rıdvan yılmaz / şubat’26